Zonnepanelen
Zonnepanelen kan je op verschillende manieren en op basis van verschillende criteria onderverdelen in verschillende soorten. Allereerst wordt er een groot onderscheid gemaakt op basis van de werking van het zonnepaneel, dan kan je kiezen tussen een zonnepaneel en een zonnecollector. Verder kan er een onderscheid gemaakt worden op basis van de zonnecellen die in het zonnepaneel verwerkt zijn, dan heb je polykristallijn silicium zonnecellen, monokristallijn zonnecellen en amorf silicium zonnecellen. Bovendien kan je ze ook opdelen op basis van de toepassing van het zonnepaneel, zo zijn er zonnepanelen die je rechtstreeks kan aansluiten op het elektriciteitsnetwerk, of er zijn zonnepanelen die autonoom werken. Je kan ze ook nog onderscheiden op basis van het uitzicht, zo heb je standaard zonnepanelen, die ondoorzichtig zijn, en anderen die doorzichtig zijn.
Zonnecollector vs. zonnepaneel
Als je van op de grond naar een zonnepaneel geïnstalleerd op een dak staat te kijken, zien alle zonnepanelen er eigenlijk hetzelfde uit. Toch zijn er verschillende soorten. Soorten is dan nog niet helemaal het juiste woord, want hoewel de woorden ‘zonnepaneel’ en ‘zonnecollector’ door elkaar gebruikt worden, de twee zijn geen synoniemen. In principe zijn het twee totaal verschillende systemen, maar ze hebben wel hetzelfde doel: de warmte of het licht van de zon omzetten naar energievormen die bruikbaar zijn voor de mens.
Zonnecollector
Het principe van een zonnecollector is helemaal niet moeilijk te begrijpen. Wanneer je een metalen voorwerp een tijdje in de stralende zon laat liggen, wordt dat voorwerp warm. Een zonnecollector is gebaseerd op dat principe. Over het algemeen is er een metalen voorwerp waar een medium doorstroomt. Het metalen voorwerp warmt op onder invloed van de zon en geeft zijn gewonnen warmte af aan het medium. Een zonnecollector is dus eigenlijk een bak, dat is het omhulsel van de collector, en in die bak lopen een aantal leidingen. Door die leidingen stroomt dan het medium, meestal is dat water. De zon verwarmt de bak en zo wordt ook het water opgewarmd. Meestal gaat het hier maar om een paar graden, maar alle beetjes helpen, natuurlijk, want het betekent dat die paar graden niet meer elektrisch of chemisch verwarmd moeten worden. De opbrengst van het systeem wordt nog eens verhoogd door een absorberplaat. Zo’n plaat zit tussen de leidingen en de afdekplaat, vangt daar zoveel mogelijk zonnewarmte op en houdt die dan ook vast. Zo wordt het water voortdurend en meer verwarmd.
Ook zonnecollectoren kan je op hun beurt nog eens onderverdelen in verschillende types. De meest bekende zijn de vlakkeplaat zonnecollector en de vacuüm buizen met reflectoren. Die eerste bestaat uit een bak met een zwarte bodem en daaronder ook nog een geïsoleerde lag. Beiden houden de warmte vast. Binnenin de bak ligt een buis en daar loopt stromend water doorheen. Om de warmte vast te houden, wordt de bak afgesloten met een glazen plaat. Van het moment dat de zon op de glazen plaat schijnt, wordt de lucht in de bak verwarmd. De verwarmde lucht zorgt er op zijn beurt dan weer voor dat het water in de buis verwarmd wordt. Het warme water kan dan met een pomp naar bijvoorbeeld een boiler gepompt worden en vandaar kan het voor verschillende doeleinden gebruikt worden. Een vacuümbuis zonnecollector heeft een erg hoog rendement en werkt met heatpipes. De installatie bestaat uit een aantal buizen van glas die naast elkaar geplaatst worden. De buizen zijn gemaakt uit dubbel glas waartussen het vacuüm is. Op die manier wordt de warmte erg goed vastgehouden. Bovendien is op de binnenkant van het glas een speciale absorberende laag aangebracht. Binnenin de glazen buizen zit er een koperen absorber, dat is de heatpipe. Die zorgt voor erg goede warmtegeleiding en opname van warmte binnenin de glazen buis. De warmte wordt verzameld in de top van de heatpipe. Het bovenste punt van die heatpipe wordt in de zonnecollector gezet en zo wordt de warmte overgedragen aan het circulerende water.
Onderscheid op basis van toepassing
Op vlak van toepassing kan je ook een onderscheid maken tussen de verschillende soorten zonnepanelen. Er zijn zonnepanelen die uiterst geschikt zijn voor rechtstreekse aansluiting op het elektriciteitsnet en daarnaast zijn er ook de autonome panelen.
Zonnepanelen die op het netwerk van de elektriciteit worden aangesloten, zijn uitermate geschikt voor de installatie en het gebruik bij kantoorgebouwen en woningen. Een autonoom systeem is een systeem dat niet aangesloten is op een stroomnet en dus ook onafhankelijk van dat netwerk kan functioneren door het gebruik van een accu. Die soort zonnepanelen zijn zeer geschikt voor installatie en gebruik bij mobiele telefoons en laptops, maar ook voor praatpalen langs de snelweg. Ook zijn ze het handigst bij caravans, campers, boten of afgelegen vakantiehuisjes, dus vooral op plaatsen waar er geen elektriciteitsnetwerk in de buurt is.
Zonnepanelen met een accu zijn vooral erg handig als mobiele elektriciteitsvoorziening. Bovendien is de stroom die opgewekt wordt met behulp van zonnepanelen duurzaam en bij de omzetting van licht naar stroom komen er ook geen schadelijke stoffen vrij. Toch is er een verschil in milieubelasting tussen deze twee soorten zonnepanelen. De netgekoppelde zonnepanelen zijn milieuvriendelijker dan die met accu net omdat ze geen accu gebruiken en omdat ze ook efficiënter werken. Bovendien zijn ze niet alleen beter voor het milieu, maar ze zijn ook goedkoper. De accu van een autonoom paneel is namelijk erg duur, zwaar en groot. Bovendien vragen ze regelmatig onderhoud en hebben ze maar een beperkte levensduur. De netgekoppelde zonnepanelen geven ook nog eens alle geleverde energie af, waarna die energie meteen in huis gebruikt kan worden ofwel aan het lichtnet kan teruggeleverd worden. Een autonoom systeem daarentegen, levert geen energie meer als de accu vol is. Toch heeft dat systeem als voordeel dat er elektrische apparaten en verlichting kan gebruikt worden, ook al is er geen elektriciteitsnet. Maar als er wel een elektriciteitsnet in de buurt is, zijn de netgekoppelde zonnepanelen zeker de beste keuze.
Onderscheid op basis van uitzicht
De zogenaamde standaard zonnepanelen hebben aan de voorkant een glazen plaat. Toch zijn ze niet doorzichtig doordat het materiaal dat aan de achterkant gebruikt wordt dat ook niet is. De echte doorzichtige zonnepanelen zijn die waarbij de zonnecellen tussen twee glasplaten geklemd zijn. Ze zijn ietwat doorzichtig omdat er licht doorgelaten kan worden doordat de zonnecellen op een afstandje van elkaar liggen.
De transparante of doorzichtige panelen zorgen ervoor dat je zonne-energie kan opwekken op plaatsen waar dat vroeger onmogelijk was. Het gebruik van deze zonnepanelen is overgewaaid uit de Verenigde Staten en ze zijn ook daar uitgevonden, door het Amerikaanse bedrijf Konarka. De doorzichtige zonnepanelen zijn erg handig omdat je ze bijvoorbeeld in ramen zou kunnen plaatsen. Toch heeft het (laten) installeren van doorzichtige zonnepanelen ook enkele nadelen. Het rendement ligt bijvoorbeeld een pak lager dan dat van de klassieke zonnepanelen. Daarbovenop kunnen ze wel in ramen geplaatst worden, maar natuurlijk niet in om het even welk raam, want ook bij doorzichtige zonnepanelen met rekening gehouden worden met de hellingsraad en de windrichting. Als dat niet gebeurt, zou het kunnen dat het paneel niet veel zonlicht opvangt en dat je oorspronkelijk goed bedoelde investering eigenlijk teniet gedaan wordt. Dit soort zonnepanelen zijn ook iets minder duurzaam dan de klassieke zonnepanelen.
Als je besluit om zonnepanelen aan te schaffen, is het belangrijk dat je de panelen kiest die juist zijn voor jouw situatie. De vergelijking tussen de plaats van de installatie en de soorten zonnepanelen die op de markt zijn, kan je het best laten doen door een aantal leveranciers. Je kan hen vragen om een offerte op te stellen en op die manier kan je de opbrengst, de prijs en de levensduur van alle zonnepanelen vergelijken. Een heel aantal fabrikanten van zonnepanelen maken verschillende systemen en brengen die dan op de markt, bijvoorbeeld zowel netgekoppelde systemen als autonome systemen. Soms is het voor jou als koper erg moeilijk om door de bomen nog het bos te zien. Maar als je goede informatie bij elkaar zoekt en je je bovendien laat informeren door de leveranciers zelf, zal je al snel het perfecte zonnepaneel vinden voor jouw situatie dat past binnen jouw budget.